Beschrijving
Met Stoete op de planke verschijnt een nieuwe gedichtenbundel van Henk van Rossum, geboren in Averlo (1950). In vijftig gedichten keert Van Rossum terug naar de eerste twaalf jaar van zijn leven, opgegroeid in een boerengezin waar uitsluitend Sallands dialect werd gesproken. De bundel is een warm en persoonlijk eerbetoon aan taal, herinnering en een verdwenen wereld. Gewoonten, gebruiken, mensen, taal, voorwerpen en ideeën uit die jeugd vormen het hart van Stoete op de planke. Alles is geschreven in de levendige spreektaal van zijn jonge jaren, zoals die klonk in Averlo, een buurtschap van de vroegere gemeente Diepenveen. Het dialect is daarbij geen nostalgisch decor, maar een dragend element: de taal waarin werd gedacht, gevoeld en geleefd.
In het voorwoord beschrijft Van Rossum hoe hij tot aan de kleuterschool uitsluitend dialect sprak, en hoe hij op school leerde dat ‘netjes praten’ de norm was. Thuis en onderweg werd het dialect echter als vanzelf weer gesproken. Die tweetaligheid ziet hij nu als pure rijkdom. Met Stoete op de planke brengt hij een eerbetoon aan de taal van zijn ouders en grootouders — een taal die volgens hem ten onrechte vaak als minderwaardig werd gezien, maar juist rijk en expressief is.
De bundel vormt een duidelijke aanvulling op zijn eerdere poëzie. In Aan de man (2022) laat Van Rossum zich als veelzijdig dichter zien, met poëzie over verlangen, lichamelijkheid, mannelijkheid en maatschappelijke spanning. Aan de man is geschreven in het Nederlands. Met Stoete op de planke verschuift het perspectief nadrukkelijk naar de herinnerde jeugd en naar het Sallandse dialect.
Stoete op de planke is het 26e deel in de zogenoemde Salland Serie, een reeks die ooit werd gestart door Arno Guldemond, boekhandelaar in Raalte, en met deze bundel wordt voortgezet door de Stichting Nedersaksische Uitgeverij. De Salland Serie vormt inmiddels een rijke en gevarieerde reeks bundels vol poëzie en verhalen, met Salland als gedeelde basis en inspiratiebron.
De Stichting Nedersaksische Uitgeverij zet zich in voor het bevorderen van kennis en begrip van de cultuurgeschiedenis van het Nedersaksische taalgebied. Met oog voor taal, volkskunde, kunst en landschap, en gedragen door vrijwilligers, werkt de uitgeverij aan het behoud en de doorontwikkeling van streektaal en -cultuur. Zo verschenen afgelopen jaar Sallands voor beginners en Jip & Janneke in het Sallands.
Stoete op de planke is niet alleen een literaire uitgave, maar ook een culturele daad: het vastleggen en doorgeven van een streektaal en leefwereld die grotendeels verdwenen zijn — en juist daarom van blijvende waarde.
€ 14,95 | 72 pagina’s | hardcover | ISBN 978-90-71517-93-8
