Nieuwe vertaling van Annie M.G. Schmidt brengt Nederlandse jeugdliteratuur naar het Nedersaksische taalgebied
Jip en Janneke spreken voortaan ook Urkers. Onder de titel Vor alteed maos verschijnt 2 oktober 2026 een nieuwe Urker editie van Jip en Janneke – vriendjes voor altijd, met de mooiste voorleesverhalen van Annie M.G. Schmidt en de bekende zwart-witillustraties van Fiep Westendorp.
De uitgave is meer dan een nieuwe streektaalvertaling. Het Urkers neemt hiermee een zichtbare plaats in binnen het Nedersaksische taalgebied, waartoe de taal sinds 2018 officieel wordt gerekend.
Met Vor alteed maos wordt een van de bekendste Nederlandse kinderboeken toegankelijk gemaakt in een taal die eeuwenlang op het voormalige eiland Urk is gevormd en zich tot op de dag van vandaag onderscheidt door een sterk eigen karakter.
Urkers hoort bij het Nedersaksisch
Het Urkers werd in 2018 officieel opgenomen in het Convenant Nedersaksische Taal, waarmee het onderdeel werd van het Nedersaksische taalgebied in Nederland en Duitsland. Urk was aanvankelijk niet opgenomen in het convenant. Dat leidde tot nader onderzoek naar de vraag of de Urker Taol taalkundig inderdaad tot het Nedersaksisch gerekend kan worden. Uit onderzoek van taalexperts bleek dat dit het geval is.
Dat Urkers een eigen en herkenbare taalvariant is, hangt mede samen met de geschiedenis van Urk. Het voormalige eiland ontwikkelde eeuwenlang een eigen cultuur en identiteit, relatief geïsoleerd van de omliggende gebieden. Daardoor ontstond een bijzondere taal waarin verschillende invloeden samenkomen.
Het Nedersaksische taalgebied strekt zich uit over grote delen van Noord- en Oost-Nederland en het aangrenzende noorden van Duitsland. Het omvat een grote verscheidenheid aan regionale taalvarianten, waaronder het Gronings, Drents, Sallands, Twents, Achterhoeks en Veluws. Het Urkers vormt daarbinnen een bijzondere, sterk eigen variant.
Een Nederlandse klassieker in de taal van Urk
Met Vor alteed maos krijgt het Urkers een plek in een van de meest herkenbare werken uit de Nederlandse jeugdliteratuur. De verhalen van Jip en Janneke behoren al generaties lang tot het Nederlandse culturele geheugen. In de Urker vertaling krijgen de twee onafscheidelijke vriendjes een nieuwe stem. De vertaling is tot stand gekomen door een groep van negen inwoners uit Urk met begeleiding van de Stichting Urker Taol. De karakteristieke illustraties van Fiep Westendorp zijn behouden. De combinatie van haar herkenbare zwart-witbeelden met het Urker dialect maakt van Vor alteed maos een bijzondere nieuwe uitvoering van de klassieker.
Derde Nedersaksische editie
Vor alteed maos is de derde Nedersaksische editie van Jip en Janneke. In 2025 verschenen al vertalingen in het Twents en Sallands. Met de Urker editie wordt de reeks uitgebreid naar een taalgebied dat niet alleen geografisch groot is, maar ook een grote rijkdom aan onderling verschillende taalvarianten kent. De reeks onderstreept dat streektaal niet alleen een erfgoed uit het verleden is. Door bekende verhalen, literatuur en nieuwe publicaties in regionale talen uit te brengen, kunnen deze talen ook onderdeel blijven van het dagelijks leven van nieuwe generaties.
Samenwerking
De uitgave van Vor alteed maos is een initiatief van de Stichting Nedersaksische Uitgeverij, in nauwe samenwerking met Uitgeverij Querido en Stichting Urker Taol. De publicatie kon worden gerealiseerd dankzij een bijdrage van de gemeente Urk. De Nedersaksische Uitgeverij maakt de cultuurgeschiedenis van het Nedersaksische taalgebied toegankelijk voor een breed publiek. Met zorgvuldig samengestelde en kwalitatief hoogwaardige publicaties over onder meer taal, geschiedenis, landschap, volkscultuur, kunst en architectuur draagt de uitgeverij bij aan het behoud én de doorontwikkeling van het culturele erfgoed van Noordoost-Nederland.
Presentatie op Urk
De presentatie van Vor alteed maos is publiek toegankelijk vindt plaats op Urk in de Bibliotheek, Singel 9b, op vrijdag 2 oktober 2026. Inloop vanaf 14.00, aanvang 14.30. Media die bij de presentatie aanwezig willen zijn, worden vriendelijk verzocht vooraf contact op te nemen met de Nedersaksische Uitgeverij.
Jip & Janneke – Vor alteed maos
Urker uitgave
Annie M.G. Schmidt & Fiep Westendorp
138 pagina’s, hardcover gebonden
ISBN 978-90-74064-00-2
€ 19,95
