Het zou aanvankelijk alleen maar een bundeling van alle in de loop der jaren geschreven songteksten van het Sallandse duo Höllenboer worden, maar dat bescheiden idee liep flink uit de hand. Waardoor er nu in oktober 2026 een compleet boek over 40 jaar Höllenboer verschijnt.
Bron: Salland Centraal / Weekblad voor Salland, 25 febr. 2026
Met Stoete op de planke verschijnt een nieuwe gedichtenbundel van Henk van Rossum, geboren in Averlo (1950). In vijftig gedichten keert Van Rossum terug naar de eerste twaalf jaar van zijn leven, opgegroeid in een boerengezin waar uitsluitend Sallands dialect werd gesproken. De bundel is een warm en persoonlijk eerbetoon aan taal, herinnering en een verdwenen wereld.
Gewoonten, gebruiken, mensen, taal, voorwerpen en ideeën uit die jeugd vormen het hart van Stoete op de planke. Alles is geschreven in de levendige spreektaal van zijn jonge jaren, zoals die klonk in Averlo, een buurtschap van de vroegere gemeente Diepenveen. Het dialect is daarbij geen nostalgisch decor, maar een dragend element: de taal waarin werd gedacht, gevoeld en geleefd.
In het voorwoord beschrijft Van Rossum hoe hij tot aan de kleuterschool uitsluitend dialect sprak, en hoe hij op school leerde dat ‘netjes praten’ de norm was. Thuis en onderweg werd het dialect echter als vanzelf weer gesproken. Die tweetaligheid ziet hij nu als pure rijkdom. Met Stoete op de planke brengt hij een eerbetoon aan de taal van zijn ouders en grootouders — een taal die volgens hem ten onrechte vaak als minderwaardig werd gezien, maar juist rijk en expressief is.
De bundel vormt een duidelijke aanvulling op zijn eerdere poëzie. In Aan de man (2022) laat Van Rossum zich als veelzijdig dichter zien, met poëzie over verlangen, lichamelijkheid, mannelijkheid en maatschappelijke spanning. Aan de man is geschreven in het Nederlands. Met Stoete op de planke verschuift het perspectief nadrukkelijk naar de herinnerde jeugd en naar het Sallandse dialect.
Stoete op de planke is het 26e deel in de zogenoemde Salland Serie, een reeks die ooit werd gestart door Arno Guldemond, boekhandelaar in Raalte, en met deze bundel wordt voortgezet door de Stichting Nedersaksische Uitgeverij. De Salland Serie vormt inmiddels een rijke en gevarieerde reeks bundels vol poëzie en verhalen, met Salland als gedeelde basis en inspiratiebron.
De Stichting Nedersaksische Uitgeverij zet zich in voor het bevorderen van kennis en begrip van de cultuurgeschiedenis van het Nedersaksische taalgebied. Met oog voor taal, volkskunde, kunst en landschap, en gedragen door vrijwilligers, werkt de uitgeverij aan het behoud en de doorontwikkeling van streektaal en -cultuur. Zo verschenen afgelopen jaar Sallands voor beginners en Jip & Janneke in het Sallands.
Stoete op de planke is niet alleen een literaire uitgave, maar ook een culturele daad: het vastleggen en doorgeven van een streektaal en leefwereld die grotendeels verdwenen zijn — en juist daarom van blijvende waarde.
€ 14,95 | 72 pagina’s | hardcover | ISBN 978-90-71517-93-8
In maart 2026 verschijnt een nieuwe Sallandse vertaling van het Middelnederlandse meesterwerk Van den vos Reynaerde, verzorgd door Jan Nijen Twilhaar. Dit werk is een vervolg op de Twentse vertaling van Harry Morshuis, die in oktober 2025 bij ons verscheen en volledig op rijm is uitgevoerd. De Sallandse vertaling onderscheidt zich door geen gepaard rijm te gebruiken, waardoor de brontekst letterlijk en trouw wordt weergegeven, maar toch vlot leesbaar blijft dankzij ritme en metrum.
Deze editie is volledig geannoteerd met 158 eindnoten over historische en culturele achtergronden, plaats- en eigennamen, juridische en theologische context en taalgebruik. De vertaling is geschreven in het Sallands, een van de Nedersaksische verianten, met spelling en grammatica gebaseerd op het Hellendoorns.
Het boek is nu al te reserveren en biedt liefhebbers van Nedersaksische literatuur en middeleeuwse verhalen een unieke kans om Reynaert in eigen streektaal te beleven.
Verder lezen over deze uitgave? Jan Nijen Twilhaar schreef een uitgebreide toelichting op Neerlandistiek.nl
Lange tijd verscheen er bij de voorloper van de Stichting Nedersaksische Uitgeverij twee bestsellers: het Jaarboek Twente met een historie van 65 jaar én de Twentse almanak, die al bijna 150 jaar op de markt gebracht wordt. Nieuw elan ontbrak echter om de Uitgeverij Twentse Media toekomstbestendiger te maken. In augustus 2024 maakte de oude stichting een doorstart onder de de bezielende leiding van door Robert Kemper Alferink (38) en zijn echtgenote Inge Kemper (34).
NIJVERDAL – De Sallandse én Twentse uitgave van Jip en Janneke zijn woensdagmiddag onder grote belangstelling gepresenteerd in de ZINNiN Bibliotheek in Nijverdal. Een verheugde Robert Kemper Alferink van de Nedersaksische Uitgeverij kon een groot gezelschap verwelkomen. Onder hen zo’n 80 vertalers die voor het overzetten van een verhaaltje van Jipke en Jannöaken hadden gezorgd.
Bron: De week van Hellendoorn en Nijverdal
NIJVERDAL – Wie had ooit gedacht dat de boeken van Jip en Janneke een zaal vol senioren bij elkaar zouden brengen? En dan geen senioren die de weg naar hun kindertijd hebben teruggevonden, maar senioren die nog erg bij de pinken zijn!
Bron: Hart van Hellendoorn-Nijverdal
HAARLE – De naam zegt het al; ‘Jip en Janneke – Möaties veur altied’. Het zijn veertig iconische verhalen van Annie M.G. Schmidt, compleet met de originele tekeningen van Fiep Westendorp, maar dan vertaald in het Sallands. Woensdag 1 oktober is deze nieuwste uitgave van de Nedersaksische Uitgeverij in Haarle gepresenteerd in ZINiN in Nijverdal, tegelijk met een nieuwe Twentse editie van ‘Jipke en Jannöaken’ én de eerste Twentse vertaling van het middeleeuwse dierenepos Van den Vos Reynaerde.
Bron: Salland Centraal – Weekblad voor Salland, 1 oktober 2025
Bron: Salland Centraal – Weekblad voor Salland
Harrie Kiekebosch en Robert Kemper Alferink zijn vanavond te gast in Salland Magazine, de talkshow van Salland1. Beiden weten alles over de streektaal.
“Waarom is de streektaal zo belangrijk, hoe gaan nieuwkomers in Salland hiermee om?” Dit zijn zomaar een aantal vragen die voorbij komen in de uitzending. Harrie heeft onder andere meegewerkt aan het boekje ‘Sallands voor beginners’. Robert is helemaal bekend met de streektaal, hij kan hier veel over vertellen.
Presentatrice Gemma Groot Zwaaftink ontvangt haar gasten in de studio in Wijhe. De uitzending van Salland Magazine begint donderdag om 20.00 uur op het tv-kanaal van Salland1. De uitzending is ook rechtstreeks te volgen en terug te kijken via YouTube.
Bron: Salland1
Donderdagavond 13 maart 2025 tijdens de raadsvergadering in dialect krijgt burgemeester Zuidema van Raalte officieel het eerste exemplaar aangeboden van het nieuwe boekje ‘Sallands voor beginners’ waarna het overal te koop is voor 13,50. Uitgever is de jonge Nedersaksische Uitgeverij in Haarle. De oplage is groot met 1500 stuks, maar volgens de makers zullen die snel verkocht zijn. “In Twente is een soortgelijk boekje al toe aan de zesde herdruk,” zo zeggen twee van de samenstellers; Jan Leenhouts uit Raalte en Martijn Knobben uit Hellendoorn (maar geboren en getogen in Haarle).
Het eerste idee ontstond vorig jaar tijdens een bijeenkomst van Sallandse historische verenigingen, zo vertelt Jan Leenhouts uit Raalte; “Op die bijeenkomst was de breed gedragen conclusie dat de Sallander niet heel erg trots is op zijn streek en de streektaal. Daar begon het dus mee. Al komt daar in deze tijd gelukkig wel verandering in.”
Samen met onder meer Martijn Knobben en Inge Kemper (vormgeving) en ondersteund door veel adviseurs vormde Jan de redactie. De inspiratie kwam van de (uitverkochte) uitgave ‘Wa woj zeng da?’ uit de Salland Serie van Ben Nijboer uit Heino maar ook van eerder verschenen boekjes over respectievelijk Achterhoeks, Twents en Gronings voor beginners.
Afgelopen najaar ging dus ook onder meer Martijn Knobben (36) aan de slag. ”Vorige generaties spraken meestal nog in het dialect maar tegenwoordig is dat vaak Nederlands. Dat vind ik ontzettend jammer. Ik heb daarom enkele jaren geleden al meegedaan aan de cursus ‘Leer mij Salland kennen’. Ook dit boekje kan bijdragen aan het behoud van de streektaal. Net als bijvoorbeeld het Zunnewende festival op 27 juni op landgoed Schuilenburg in Hellendoorn waar ik bij de organisatie betrokken ben.”
Dat het om Salland gaat is bij deze nieuwe uitgave meteen duidelijk; op de voorkant is de jonge Sallandse vlag te zien, omlijst met Sallandse woorden zoals heujpinke, umslieks, droadnaegel, konkelefoez’n, bokse en kloete. Hoewel de titel ‘Sallands voor beginners’ doet vermoeden dat het een soort van taalcursus is voor niet-Sallanders (of niet Sallands sprekende Sallanders) ligt dat toch een stuk genuanceerder.
Jan Leenhouts; “Zie het als een nuttig taalgidsje als je nieuw in deze streek bent als bijvoorbeeld toerist of inburgeraar. Hoe bestel je dan een koekje bij de koffie in het Sallands? Hoe vraag je aan een Sallander of hij klaar is om naar huis te gaan? Of waar de pinautomaat is. In het boekje kun je dat terugvinden. Dus, ist’r een pinautomate of flapp’ntap in de buurte? Of op een festival, woar ku’w munt’n kriegn?” Zo zijn er meer ‘nuttige’ vragen in het Sallands; Ku’j nog wat met de pries doe’? Of, töt hoe laete bint jullie lös?
Toch biedt het boekje veel meer dan een lange lijst met Sallandse woorden, gezegdes, spelling, uitspraak en grammatica, verdeeld over hoofdstukken als feesten, tradities, folklore, het weer, dieren, sport en spel. Gerard Oosterlaar van Höllenboer staat er bijvoorbeeld in met het lied ‘Dialect’. En Hendrik Jan Bökkers vertaalde ‘Thinking of You van Kate Perry in het lied ‘Denk ik aan oe’. En het oude Salland Lied van Holtenaar Brouwer, inclusief enkele Twentse woorden, is er ook in terug te vinden.
Die doelgroep van toeristen en nieuwkomers mag dan ook heel ruim gezien worden. Martijn; “Mijn oma wil het straks ook graag hebben, zo heeft ze al gezegd. Ik denk dat heel veel Sallanders het heel erg leuk vinden om te hebben.”
Voor het Sallands is geen algemeen erkende schrijfwijze zoals voor het Nederlands. Dat hebben de samenstellers pragmatisch opgelost. “Er is nu eenmaal voor het Sallands geen rood of groen boekje met vaste spellings- en grammaticaregels. Wij hebben daar niet moeilijk over gedaan en het zo geschreven dat het voor iedereen makkelijk te lezen is. Met wel steeds de bekende komma n op het einde van een woordje, dat hoort bij het Sallands. En als we twijfelden of niet wisten, dan hebben we het aan adviseurs als Gerard Oosterlaar gevraagd.”
Bron: Hier in Salland
