Bron: Salland Centraal – Weekblad voor Salland
Flinke oogst aan publicaties na eerste jaar Nedersaksische Uitgeverij
Categorie: Salland
‘Hoog tijd dat we hier ook een eigen jaarboek krijgen’
RAALTE – Salland krijgt volgend jaar een eigen jaarboek vol met bijzondere, mooie en boeiende verhalen over de geschiedenis, het landschap en de mensen in deze streek. “En dat werd hoog tijd ook, want in Twente zijn afgelopen decennia al 64 jaarboeken verschenen”, zo zegt Jan Leenhouts uit Raalte, bestuurslid van Stichting Nedersaksische Uitgeverij in Haarle.
Leenhouts is afgelopen maanden namens de uitgeverij druk bezig geweest met de vele noodzakelijke voorbereidingen. Het eerste Jaarboek Salland moet rond augustus volgend jaar verschijnen. ”Daar is bewust voor gekozen. Dit moet een jaarlijkse publicatie worden, dan moet je die de eerste keer heel goed voorbereiden. Er is een kleine kernredactie van vijf man gevormd met ervaren schrijvers en een fotograaf uit Hardenberg, Lemelerveld en Raalte. Daarnaast zoeken we uit heel Salland, en dat gebied nemen we heel ruim, mensen die een verhaal gaan schrijven. Over een gebeurtenis of een plaats waarvan je zegt: ‘Dat wist ik helemaal niet!’ Of: ‘Naar die plek, waar dat verhaal over gaat, moet ik toch eens heen’. Een paar voorbeelden. Brasserie De Zeven Deugden in Dalfsen is bekend, maar waar komt die naam vandaan? Of neem Nel Gijssel uit Luttenberg, de zuster van een pastoor. Wie weet nu dat zij hele mooie gedichten heeft gemaakt?”
Inmiddels zijn al interessante contacten gelegd met inwoners van onder meer Giethoorn, Genemuiden, Zwolle, Kampen, Ommen, Deventer en Raalte die aan de slag gaan (of dat zelfs al gedaan hebben) voor een bijdrage. “Een belangrijke kant van zo’n jaarboek is ook dat het bestaande mooie verhalen die voor een lokaal publiek geschreven zijn, nu een veel groter bereik kan bieden. Neem ‘Dijk’ uit Wijhe, een publicatie die maar enkele keren is verschenen. Dat staat vol met prachtige verhalen die het waard zijn om ook aan mensen van buiten Olst-Wijhe te laten zien. Er zit namelijk veel meer talent in Salland dan we denken.” Daarvan is de Raaltenaar overtuigd na zijn vele bezoeken aan historische verenigingen, boekhandels maar ook supermarkten en campings. Die bezoekjes waren uiteraard nu nog niet voor het Jaarboek Salland in 2026, maar voor onder meer het afleveren van het zeer succesvolle boekje ‘Sallands voor Beginners’ dat eind maart verscheen. Daarvan zijn er nu al ruim 1200 stuks verkocht en dus wordt de tweede druk voorbereid. “Mensen vinden het gewoon een prachtig boekje, heel geschikt voor een verjaardag, Vaderdag en noem maar op. Het is echt geweldig aangeslagen.”
Jip en Janneke
En het is niet de enige succesvolle activiteit in het korte bestaan, anderhalf jaar, van Stichting Nedersaksische Uitgeverij in Haarle. “De Sallandse kalender 2025 was een groot succes. Er wordt nu al gewerkt aan die van 2026. We werken ook aan de heruitgave van Jip en Janneke maar dan in het Twents en het Sallands. We zijn verder bezig met de legendarische Broos Seemann uit Lemelerveld. En met de Salland Reeks, die mooie boekenserie van wijlen Arno Guldemond uit Broekland.”
En al die uitgaven passen goed bij de jonge maar ook ambitieuze uitgeverij in Haarle die eind 2023 de toen wat zieltogende uitgeverij Twente Media overnam. “We wilden ons gaan richten op publicaties uit het hele gebied van Groningen tot de Veluwe en de Achterhoek. Vandaar de naam Nedersaksische Uitgeverij. We werken ook alleen met vrijwilligers om de kosten van al onze publicaties zo laag mogelijk te kunnen houden.”
Sexy
Een verschil met de eerdere uitgaves in Twente is dat Twente van oudsher veel meer een eenheid is dan Salland. Jan: “Op zich klopt dat maar je ziet de laatste jaren de interesse en belangstelling voor de eigen streek groeien. Bökkers, Höllenboer, 3Koteboebo, ze trekken heel veel mensen. Dat je 1200 stuks van dat boekje ‘Sallands voor beginners’ verkoopt is ook een goed teken. Ook steeds meer jongeren vinden bijvoorbeeld het eigen Sallandse dialect sexy. Daar dragen wij als uitgeverij graag een steentje aan bij.”
Bron: Salland Centraal
Sallandse Scheurkalender 2026: volgend jaar op herhaling
HAARLE – De verkoop van de allereerste Sallandse Scheurkalender (van 2025) was vorig jaar ver boven verwachting. De foto’s uit heel Salland, gemaakt door streekgenoten, vielen zeer in de smaak. Voor de uitgever, de jonge Nedersaksische Uitgeverij in Haarle, was de keus dus makkelijk: ook in 2026 komt er weer een Sallandse Scheurkalender waarvoor iedereen foto’s uit en over Salland kan aanleveren.
Boven verwachting
De verkoop van de Sallandse Scheurkalender 2025 was dus ver boven verwachting, alhoewel het moeilijk was om deze allereerste keer in te schatten hoeveel er überhaupt zouden verkocht worden, vertelt Inge Kemper van de uitgeverij. “We hebben kalenders in heel Salland verkocht. Ook in het deel van Salland dat zich het Vechtdal noemt, maar wat volgens onze groot-Sallandse gedachte nog steeds bij onze streek hoort. Daarnaast hebben we tientallen exemplaren verkocht aan ex-Sallanders buiten de provincie tot in Canada aan toe. Het kleine restant aan voorraad hebben we gedoneerd aan de Voedselbank in Raalte en aan Noabers voor Noabers in Hellendoorn.”
Nieuwe inzendingen
Voor de nieuwe kalender is de Nedersaksische Uitgeverij nu dus weer op zoek naar de mooiste foto’s van Salland. Fotografen – zowel amateur als professioneel – krijgen door hun deelname de kans om hun werk te laten schitteren in deze unieke kalender. De eerste inzendingen van foto’s voor de Sallandse Scheurkalender 2026 komen inmiddels al weer binnen. Inge: “De kalender brengt het Sallandse landschap en de natuur maar ook de historische dorpen, de lokale evenementen en het alledaagse leven in beeld. We willen Salland in al haar facetten laten zien.”
Iedereen die Salland een warm hart toedraagt en graag fotografeert, kan meedoen. De enige voorwaarden zijn dat de foto’s van hoge beeldkwaliteit zijn (minimaal 300 pixels per inch) en een duidelijke Sallandse uitstraling hebben. Denk bijvoorbeeld aan natuur, karakteristieke gebouwen, tradities of bijzondere details uit de regio.
Insturen kan tot 1 mei 2025 via info@nedersaksische-uitgeverij.nl. Vergeet niet te vermelden waar de foto is genomen en wat die foto voor jou betekent. De geselecteerde foto’s krijgen een plekje in de nieuwe kalender die vanaf augustus 2025 verkrijgbaar zal zijn.
Bron: Salland Centraal
De mooiste foto’s van Twente op het toilet? Nedersaksische Uitgeverij zoekt plaatjes voor regionale scheurkalender
Op het toilet even wegdromen bij foto’s van een Twents landschap of een beeld dat elke Tukker herkent? Voor een nieuwe scheurkalender die volgend jaar moet verschijnen, zoekt de Nedersaksische Uitgeverij naar fraaie, typisch Twentse plaatjes. Iedereen mag ze insturen, zelfs telefoonfoto’s zijn welkom. “We selecteren de meest herkenbare, mooie en bijzondere beelden.”
De Twentse Scheurkalender volgt op de voorafgaande succesvolle Sallandse editie, vertelt pennningmeester Inge Kemper van de Nedersaksische Uitgeverij uit Haarle die al langer werkt aan het maken van kalenders. “De Sallandse scheurkalender maakten we al voor dit jaar en die viel erg goed in de smaak.”
“We werken nu bijvoorbeeld ook aan een nieuwe editie van Jip & Janneke in het Twents”, aldus de medewerkster van de stichting die volledig draait op vrijwilligers die samen de streekcultuur levend willen houden.
‘Mu’j goed kiek’n wa’k zeg’, streektaal uitgelicht in Salland Magazine
Harrie Kiekebosch en Robert Kemper Alferink zijn vanavond te gast in Salland Magazine, de talkshow van Salland1. Beiden weten alles over de streektaal.
“Waarom is de streektaal zo belangrijk, hoe gaan nieuwkomers in Salland hiermee om?” Dit zijn zomaar een aantal vragen die voorbij komen in de uitzending. Harrie heeft onder andere meegewerkt aan het boekje ‘Sallands voor beginners’. Robert is helemaal bekend met de streektaal, hij kan hier veel over vertellen.
Presentatrice Gemma Groot Zwaaftink ontvangt haar gasten in de studio in Wijhe. De uitzending van Salland Magazine begint donderdag om 20.00 uur op het tv-kanaal van Salland1. De uitzending is ook rechtstreeks te volgen en terug te kijken via YouTube.
Bron: Salland1
Nedersaksische Uitgeverij presenteert boekje ‘Sallands voor beginners’
Donderdagavond 13 maart 2025 tijdens de raadsvergadering in dialect krijgt burgemeester Zuidema van Raalte officieel het eerste exemplaar aangeboden van het nieuwe boekje ‘Sallands voor beginners’ waarna het overal te koop is voor 13,50. Uitgever is de jonge Nedersaksische Uitgeverij in Haarle. De oplage is groot met 1500 stuks, maar volgens de makers zullen die snel verkocht zijn. “In Twente is een soortgelijk boekje al toe aan de zesde herdruk,” zo zeggen twee van de samenstellers; Jan Leenhouts uit Raalte en Martijn Knobben uit Hellendoorn (maar geboren en getogen in Haarle).
Het eerste idee ontstond vorig jaar tijdens een bijeenkomst van Sallandse historische verenigingen, zo vertelt Jan Leenhouts uit Raalte; “Op die bijeenkomst was de breed gedragen conclusie dat de Sallander niet heel erg trots is op zijn streek en de streektaal. Daar begon het dus mee. Al komt daar in deze tijd gelukkig wel verandering in.”
Samen met onder meer Martijn Knobben en Inge Kemper (vormgeving) en ondersteund door veel adviseurs vormde Jan de redactie. De inspiratie kwam van de (uitverkochte) uitgave ‘Wa woj zeng da?’ uit de Salland Serie van Ben Nijboer uit Heino maar ook van eerder verschenen boekjes over respectievelijk Achterhoeks, Twents en Gronings voor beginners.
Afgelopen najaar ging dus ook onder meer Martijn Knobben (36) aan de slag. ”Vorige generaties spraken meestal nog in het dialect maar tegenwoordig is dat vaak Nederlands. Dat vind ik ontzettend jammer. Ik heb daarom enkele jaren geleden al meegedaan aan de cursus ‘Leer mij Salland kennen’. Ook dit boekje kan bijdragen aan het behoud van de streektaal. Net als bijvoorbeeld het Zunnewende festival op 27 juni op landgoed Schuilenburg in Hellendoorn waar ik bij de organisatie betrokken ben.”
Dat het om Salland gaat is bij deze nieuwe uitgave meteen duidelijk; op de voorkant is de jonge Sallandse vlag te zien, omlijst met Sallandse woorden zoals heujpinke, umslieks, droadnaegel, konkelefoez’n, bokse en kloete. Hoewel de titel ‘Sallands voor beginners’ doet vermoeden dat het een soort van taalcursus is voor niet-Sallanders (of niet Sallands sprekende Sallanders) ligt dat toch een stuk genuanceerder.
Jan Leenhouts; “Zie het als een nuttig taalgidsje als je nieuw in deze streek bent als bijvoorbeeld toerist of inburgeraar. Hoe bestel je dan een koekje bij de koffie in het Sallands? Hoe vraag je aan een Sallander of hij klaar is om naar huis te gaan? Of waar de pinautomaat is. In het boekje kun je dat terugvinden. Dus, ist’r een pinautomate of flapp’ntap in de buurte? Of op een festival, woar ku’w munt’n kriegn?” Zo zijn er meer ‘nuttige’ vragen in het Sallands; Ku’j nog wat met de pries doe’? Of, töt hoe laete bint jullie lös?
Toch biedt het boekje veel meer dan een lange lijst met Sallandse woorden, gezegdes, spelling, uitspraak en grammatica, verdeeld over hoofdstukken als feesten, tradities, folklore, het weer, dieren, sport en spel. Gerard Oosterlaar van Höllenboer staat er bijvoorbeeld in met het lied ‘Dialect’. En Hendrik Jan Bökkers vertaalde ‘Thinking of You van Kate Perry in het lied ‘Denk ik aan oe’. En het oude Salland Lied van Holtenaar Brouwer, inclusief enkele Twentse woorden, is er ook in terug te vinden.
Die doelgroep van toeristen en nieuwkomers mag dan ook heel ruim gezien worden. Martijn; “Mijn oma wil het straks ook graag hebben, zo heeft ze al gezegd. Ik denk dat heel veel Sallanders het heel erg leuk vinden om te hebben.”
Voor het Sallands is geen algemeen erkende schrijfwijze zoals voor het Nederlands. Dat hebben de samenstellers pragmatisch opgelost. “Er is nu eenmaal voor het Sallands geen rood of groen boekje met vaste spellings- en grammaticaregels. Wij hebben daar niet moeilijk over gedaan en het zo geschreven dat het voor iedereen makkelijk te lezen is. Met wel steeds de bekende komma n op het einde van een woordje, dat hoort bij het Sallands. En als we twijfelden of niet wisten, dan hebben we het aan adviseurs als Gerard Oosterlaar gevraagd.”
Bron: Hier in Salland
Jan mist de trots op Salland en prijst daarom zelf de streek aan: ‘Het is zo’n mooi gebied’
Met een nieuw boekje over Salland wil Jan Leenhouts de trots en het unieke karakter van de streek uitdragen. Want dat mist hij bij de mensen hier. ,,Wie kan er zeggen dat de Sallandse Heuvelrug zijn achtertuin is? Niemand.”
Bron: De Stentor
Nedersaksische Uitgeverij zet Salland Serie voort
De voortzetting van de Salland Serie door de Nedersaksische Uitgeverij is geweldig nieuws voor liefhebbers van regionale geschiedenis en cultuur. Deze boekenreeks zet de unieke identiteit, het rijke erfgoed en de verhalen van Salland in de schijnwerpers, een streek die een belangrijke plaats inneemt binnen de Nedersaksische taal- en cultuurregio.
Oorspronkelijk uitgegeven door Guldemond Raalte, is de Salland Serie een bekende collectie boeken over de geschiedenis, cultuur en tradities van Salland, een regio in Overijssel. De reeks werd in 1982 opgezet door de Raalter boekhandelaar Arno Guldemond, met als doel het bijzondere karakter van Salland vast te leggen en breed toegankelijk te maken. Sinds de start zijn er 25 titels verschenen, geschreven door auteurs zoals Broos Seemann, Gerrit van der Waarde-Nikkels en Herman Koerhuis. De meest recente uitgaven werden verzorgd door boekhandelaar Annet Ellenbroek uit Raalte. Het bestuur van de Nedersaksische Uitgeverij spreekt zijn dank uit aan de erven Guldemond en Annet Ellenbroek voor het vertrouwen dat zij in ons hebben gesteld.
Salland Serie cadeaupakket
Om de voortzetting van de Salland Serie te vieren, biedt de Nedersaksische Uitgeverij een speciaal cadeaupakket aan. Dit pakket bevat enkele klassieke uitgaven uit de reeks, aangevuld met het Sallands Kookboek van Ben Ellenbroek.
Nieuwe uitgaven in de maak
Een van de eerste nieuwe uitgaven van de Nedersaksische Uitgeverij is Sallands voor beginners onder redactie van Martijn Knobben, Jan Leenhouts en Inge Kemper. Een praktische gids die in maart 2025 verschijnt. Het boek richt zich op bewoners, toeristen en nieuwkomers in Salland en helpt hen om de lokale taal en uitdrukkingen beter te begrijpen.
Met deze nieuwe impuls hoopt de uitgeverij de rijke cultuur en geschiedenis van Salland blijvend onder de aandacht te brengen.
‘Bewustzijn voor de streek leeft meer’
© Hart van Hellendoorn – Nijverdal, 4 oktober 2024.
Presentatie eerste Sallandse scheurkalender op Boerendag Stöppelhaene
© Salland Centraal, 14 augustus 2024.
